โลมาดรอยด์ หรือ หุ่นยนต์โลมา ฮีโร่นักกู้ชีวนิเวศแห่งท้องทะเล หน้าที่ของมันคือ ตามหาแหล่งน้ำมันบนพื้นผิวน้ำ ที่เกิดจากการรั่วไหลลงในมหาสมุทร

ในยุดที่ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ลุกลามสู่การโจมตีโครงสร้างพื้นฐานทางทะเลในหลายจุด ไม่เพียงแต่ทำให้ “น้ำมันทุกหยด” มีค่ามหาศาลสูยเสียไปแบบไร้ประโยชน์ แต่ยังทิ้งร่องรอยความเสียหายทางนิเวศวิทยาจากคราบน้ำมันรั่วไหลที่เกิดจากการปะทะกันอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

ความหวังใหม่ในการฟื้นฟูท้องทะเลอย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัยก็ได้อุบัติขึ้น เมื่อนักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัย RMIT ประเทศออสเตรเลีย เปิดตัวนวัตกรรมที่เปลี่ยนนิยามของการกำจัดมลพิษทางน้ำ

เพราะโดยปกติแล้ว ระบบสำหรับทำความสะอาดคราบน้ำมันในทะเลส่วนใหญ่มักจะเป็นระบบที่ลอยอยู่กับที่เพื่อรอให้น้ำมันไหลเข้ามาหา แต่หุ่นยนต์ตัวใหม่นี้สามารถเคลื่อนที่เข้าไปหาพื้นที่ที่มีคราบน้ำมันเองได้อย่างคล่องตัว และที่น่าทึ่งมากกว่านั้น มันได้รับแรงบันดาลใจในการออกแบบมาจากทั้ง “โลมา” และ “เม่นทะเล”

หุ่นยนต์โลมา เก็บน้ำมัน

เมื่อพูดถึงระบบสำหรับทำความสะอาดคราบน้ำมันในทะเล ส่วนใหญ่มักจะเป็นระบบที่ลอยอยู่กับที่เพื่อรอให้น้ำมันไหลเข้ามาหา อย่างไรก็ตาม หุ่นยนต์ตัวใหม่นี้สามารถเคลื่อนที่เข้าไปหาพื้นที่ที่มีคราบน้ำมันได้อย่างคล่องตัว และมันได้รับแรงบันดาลใจมาจากทั้งโลมาและเม่นทะเล

อุปกรณ์ต้นแบบนี้มีชื่อเรียกว่า “Electronic Dolphin” (โลมาอิเล็กทรอนิกส์) ขณะนี้อยู่ในกระบวนการพัฒนาโดยนักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัย RMIT ในประเทศออสเตรเลีย มันถูกออกแบบมาเพื่อเคลื่อนที่ไปบนผิวน้ำ โดยในปัจจุบันรุ่นขนาดเล็กสำหรับการทดลองมีขนาดพอ ๆ กับรองเท้าผ้าใบ และใช้ระบบกรองน้ำมันที่ได้รับแรงบันดาลใจจากระบบที่เม่นทะเลใช้

ในขณะที่ Electronic Dolphin เคลื่อนที่ผ่านคราบน้ำมัน ปั๊มที่อยู่บนตัวหุ่นยนต์จะดูดน้ำที่มีน้ำมันปนเปื้อนเข้าสู่ตัวกรอง ซึ่งโดยพื้นฐานแล้วคือฟองน้ำที่มี “การเคลือบพิเศษ” ของหนามขนาดไมโคร (นั่นคือ แบเรียมคาร์บอเนตที่ปรับแต่งด้วยกรดโอเลอิก พร้อมด้วยแผ่นนาโนของรีดิวซ์กราฟีนออกไซด์) หนามเหล่านั้นจะกักเก็บถุงอากาศขนาดเล็กที่ทำให้น้ำกลิ้งออกจากตัวกรอง ที่ยังคงยอมให้น้ำมันเกาะติดอยู่ได้

ผลลัพธ์ที่ได้คือ ตัวกรองจะดูดซับเฉพาะน้ำมันโดยไม่เกิดการอิ่มตัวด้วยน้ำ และเมื่อวัสดุนั้นดูดซับน้ำมันจนเต็ม ก็สามารถทำการคายน้ำมันออกและนำกลับมาใช้ใหม่ได้หลายครั้ง โดยน้ำมันที่ถูกคายออกมาจะถูกเก็บไว้ในห้องเก็บน้ำมันภายในตัวหุ่นยนต์

ในการทดสอบในห้องปฏิบัติการ หุ่นยนต์ที่ควบคุมผ่าน Wi-Fi นี้สามารถกู้คืนน้ำมันจากน้ำได้ในอัตราประมาณ 2 มิลลิลิตรต่อนาที โดยมีความบริสุทธิ์มากกว่า 95% และทำงานได้ประมาณ 15 นาทีต่อการชาร์จแบตเตอรี่หนึ่งครั้ง อย่างไรก็ตาม มีแผนที่จะขยายขนาดของผลิตภัณฑ์ขั้นสุดท้ายให้ใหญ่ขึ้นอย่างมาก

“เราจินตนาการว่าหุ่นยนต์จะมีขนาดใกล้เคียงกับโลมา” ดร. Ataur Rahman หัวหน้านักวิทยาศาสตร์กล่าว

“ขนาดสุดท้ายจะขึ้นอยู่กับความจุของปั๊มและถังเก็บน้ำมันที่กู้คืนได้บนตัวเครื่อง”

“มันจะทำงานเป็นระบบอัตโนมัติที่สมบูรณ์แบบและเป็นอิสระ หุ่นยนต์จะดูดน้ำมันจากผิวน้ำ กลับไปยังสถานีฐานเพื่อถ่ายน้ำมันที่เก็บได้ออก จากนั้นจึงออกไปปฏิบัติงานในพื้นที่ที่เกิดการรั่วไหลอีกครั้ง วงจรนี้สามารถทำซ้ำได้หลายครั้งตามความจำเป็น จนกว่าพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจะสะอาดหมดจด”

ภาพและที่มา: มหาวิทยาลัย RMIT

อ่านข่าวต้นฉบับ: “โลมาดรอยด์” ฮีโร่ นักเก็บน้ำมัน แห่งท้องทะเล