กฟผ.ครบรอบ 57 ปี ชูบทบาทเสาหลักความมั่นคงไฟฟ้าไทย รับมือวิกฤตพลังงานโลก-ตะวันออกกลาง เร่งลดพึ่งพาเชื้อเพลิงนำเข้า ดันโซลาร์เซลล์ลอยน้ำในเขื่อน 3 แห่ง รวม 1,638 เมกะวัตต์ เตรียมเสนอ ครม. พร้อมเดินหน้า Grid Modernization ระบบกักเก็บพลังงาน โรงไฟฟ้าสูบกลับ และเชื่อมโยงไฟฟ้าอาเซียนผ่านโครงการ LTMS-PIP ระยะ 2

นายนรินทร์ เผ่าวณิช ผู้ว่าการการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย หรือ กฟผ. เปิดเผยถึงทิศทางการขับเคลื่อน กฟผ. เนื่องในโอกาสครบรอบ 57 ปี วันคล้ายวันสถาปนา กฟผ. วันที่ 1 พฤษภาคม 2569 ว่า กฟผ.ยังคงยืนหยัดเป็นเสาหลักในการสร้างความมั่นคงด้านพลังงานไฟฟ้าให้กับคนไทย ท่ามกลางความผันผวนของวิกฤตพลังงานโลก สถานการณ์ตะวันออกกลาง และภาวะเศรษฐกิจโลกที่ชะลอตัว

ทั้งนี้ ประเทศไทยจำเป็นต้องมีพลังงานไฟฟ้าใช้อย่างต่อเนื่อง ภายใต้ต้นทุนที่เหมาะสม เพื่อไม่ให้กระทบต่อค่าครองชีพประชาชน ภาคธุรกิจ และขีดความสามารถการแข่งขันของประเทศในระยะยาว

นายนรินทร์กล่าวว่า วิกฤตพลังงานในช่วงที่ผ่านมาเป็นบทเรียนสำคัญที่ชี้ให้เห็นว่า ไทยต้องเร่งเดินหน้าผลิตไฟฟ้าจากพลังงานสะอาด ลดการพึ่งพาเชื้อเพลิงนำเข้า และกระจายสัดส่วนเชื้อเพลิงผลิตไฟฟ้าอย่างเหมาะสม เพื่อสร้างความมั่นคงและความยั่งยืนให้ระบบไฟฟ้าของประเทศ

หนึ่งในโครงการสำคัญคือการผลักดันโครงการโซลาร์เซลล์ลอยน้ำในเขื่อนของ กฟผ. ได้แก่ เขื่อนภูมิพล จังหวัดตาก เขื่อนศรีนครินทร์ และเขื่อนวชิราลงกรณ จังหวัดกาญจนบุรี รวมกำลังผลิต 1,638 เมกะวัตต์ ซึ่งอยู่ระหว่างเตรียมเสนอขออนุมัติจากคณะรัฐมนตรี หรือ ครม.

ขณะเดียวกัน กฟผ.เดินหน้าพัฒนาโครงข่ายไฟฟ้าให้มีความทันสมัย หรือ Grid Modernization เพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นของระบบไฟฟ้า รองรับสัดส่วนพลังงานหมุนเวียนที่เพิ่มขึ้น ซึ่งมีความผันผวนตามสภาพอากาศและปริมาณแสงแดด-ลม

แนวทางสำคัญประกอบด้วย การพัฒนาความแม่นยำของระบบพยากรณ์การผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียน ผ่านศูนย์ Renewable Energy Forecast Center โดยนำเทคโนโลยีและแบบจำลองพยากรณ์หลายรูปแบบมาใช้ร่วมกัน ทำให้ค่าความคลาดเคลื่อนลดลง และครอบคลุมทั้งโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์และพลังงานลม

นอกจากนี้ กฟผ.ยังเร่งพัฒนาระบบกักเก็บพลังงานขนาดใหญ่ เช่น โรงไฟฟ้าพลังน้ำแบบสูบกลับ ซึ่งมีต้นทุนการผลิตไฟฟ้าต่อหน่วยต่ำ และสามารถผลิตไฟฟ้าทดแทนพลังงานหมุนเวียนได้อย่างทันท่วงทีเมื่อระบบต้องการ

ปัจจุบัน โรงไฟฟ้าพลังน้ำแบบสูบกลับเขื่อนจุฬาภรณ์ จังหวัดชัยภูมิ อยู่ระหว่างเตรียมเสนอขออนุมัติจาก ครม. ส่วนโรงไฟฟ้าพลังน้ำแบบสูบกลับเขื่อนวชิราลงกรณ จังหวัดกาญจนบุรี เตรียมจัดประชุมรับฟังความคิดเห็นของประชาชนครั้งที่ 2 ภายในปีนี้

ในส่วนของระบบส่งไฟฟ้า กฟผ.อยู่ระหว่างปรับปรุงระบบเพื่อรองรับพลังงานหมุนเวียน และการขยายตัวของอุตสาหกรรมดิจิทัลในพื้นที่ระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก หรือ EEC เช่น สถานีไฟฟ้าแรงสูงพานทอง สถานีไฟฟ้าแรงสูงสัตหีบ 1 สถานีไฟฟ้าแรงสูงสัตหีบ 2 จังหวัดชลบุรี และสถานีไฟฟ้าแรงสูงระยอง 2 จังหวัดระยอง ซึ่งมีกำหนดแล้วเสร็จภายในปี 2569

นายนรินทร์กล่าวว่า กฟผ.ยังเดินหน้าแสวงหาพลังงานคาร์บอนต่ำใหม่ที่ยั่งยืน เช่น ไฮโดรเจน แอมโมเนีย เทคโนโลยีดักจับคาร์บอนรูปแบบต่าง ๆ เพื่อคัดเลือกเทคโนโลยีที่เหมาะสมสำหรับโรงไฟฟ้าพลังความร้อนร่วม รวมถึงศึกษาโรงไฟฟ้า SMR ซึ่งตอบโจทย์ทั้งความมั่นคงระบบไฟฟ้า พลังงานสะอาด และต้นทุนที่แข่งขันได้

ขณะเดียวกัน ยังพัฒนาพลังงานสะอาดทางเลือกใหม่ เช่น ไบโอมีเทน และ E-methane เพื่อเพิ่มทางเลือกด้านพลังงานสะอาดในอนาคต

นอกจากนี้ กฟผ.ยังเดินหน้าความร่วมมือด้านพลังงานระดับภูมิภาค ระหว่าง สปป.ลาว ไทย มาเลเซีย และสิงคโปร์ ผ่านการเพิ่มปริมาณการซื้อขายไฟฟ้าข้ามพรมแดนในโครงการ LTMS-PIP ระยะที่ 2 จากเดิม 100 เมกะวัตต์ เป็นสูงสุดไม่เกิน 200 เมกะวัตต์ ซึ่งถือเป็นอีกก้าวสำคัญของการขับเคลื่อนโครงข่ายไฟฟ้าอาเซียน หรือ ASEAN Power Grid

สำหรับการดำเนินธุรกิจ กฟผ.มุ่งเน้นความยั่งยืนตามแนวทางเศรษฐกิจหมุนเวียน หรือ Circular Economy โดยพัฒนาการใช้ประโยชน์จากวัตถุพลอยได้ในกระบวนการผลิตไฟฟ้าของโรงไฟฟ้าแม่เมาะ เพื่อลดการฝังกลบ เช่น คอนกรีตจากเถ้าลอย ผลิตภัณฑ์ปรับปรุงดินจากฮิวมิค และการแยกแบล็คแมส หรือ Black Mass จากแบตเตอรี่ยานยนต์ไฟฟ้าเสื่อมสภาพ

ควบคู่กันนี้ กฟผ.ยังให้ความสำคัญกับการดูแลชุมชนและสิ่งแวดล้อม ผ่านแนวทางการสร้างคุณค่าร่วม หรือ CSV โดยดำเนิน “โครงการ 100 ปี พระบรมราชสมภพ สืบสานพระราชปณิธาน สู่ชุมชนชัยพัฒนา อุทกพัฒน์ฯ กฟผ.” ร่วมกับมูลนิธิชัยพัฒนา และมูลนิธิอุทกพัฒน์ ในพระบรมราชูปถัมภ์

โครงการดังกล่าวน้อมนำหลักการพัฒนาตามแนวพระราชดำริและปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง มาเป็นแนวทางในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชน เพื่อให้การเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานของประเทศเดินหน้าไปพร้อมกับความมั่นคง เศรษฐกิจ และความยั่งยืนในระยะยาว